Zespół jelita nadwrażliwego jest zaburzeniem funkcji jelita grubego. Charakteryzuje się przede wszystkim występowaniem dyskomfortu w jamie brzusznej, wzdęciami i nieprawidłową czynnością ruchową jelit. Biegunka może występować na przemian z zaparciami. Dyskomfort i wzdęcia często ustępują po wypróżnieniu. Przyczyny wywołujące zespół jelita nadwrażliwego nie są trudno rozpoznawalne i nie zawsze zrozumiałe – wiadomo, że chorzy mają zmienioną czynność skurczową mięśni jelita grubego. Objawy te są rezultatem wzmożonej wrażliwości na rozciąganie przewodu pokarmowego przez gazy, kał i tendencje jelita do nadmiernej reakcji na różnorodne czynniki: jedzenie, stres, pobudzenie emocjonalne, rozciągnięcie ścian jelita pod wpływem gazów. Należy podkreślić, że zespół jelita wrażliwego nie jest spowodowany czynnikiem infekcyjnym i nie ma też żadnego związku z chorobami nowotworowymi.
Objawy zespołu jelita nadwrażliwego.
Choroba może objawiać się przewlekłą biegunką (tzw. postać biegunkowa) lub problemami w oddawaniu stolca (postać zaparciowa) Często jednak biegunka i zaparcia występują naprzemiennie. Z tego powodu dieta musi być tak skomponowana i dopasowana, by objawy występującego zaburzenia ustąpiły lub były jak najmniej uciążliwe.
Inne uciążliwości związane z nadwrażliwością jelita to:
- uczucie niepełnego wypróżnienia po defekacji,
- bóle i skurcze brzucha
- nudności
- wzdęcia.
Objawy choroby może nasilać niewłaściwy sposób odżywiania, dlatego konieczna jest modyfikacja żywienia, która zależy od postaci i czasu trwania choroby.
Warto pamiętać, że wpływ diety na przebieg choroby ma charakter indywidualny. Każdy jadłospis powinien być poprzedzony wywiadem lekarskim, by był najlepiej dostosowany do pacjenta i mógł skutecznie przeciwdziałać występowaniu zaburzeń. Jest wiele pokarmów, o których wiadomo, że potęgują objawy choroby u osób dorosłych.
Na wstępie z codziennej diety należy wyeliminować produkty wzdymające, takie jak: cebula, kapusta gotowana, kalafior, fasolka zielona, czosnek, suche warzywa strączkowe i mleko. U części chorych występuje bowiem nietolerancja na cukier mlekowy - laktozę. Często po spożyciu mleka i innych produktów mlecznych chory czuje się znacznie gorzej i nasilają się objawy dolegliwości.
W przypadku zaparć zaleca się wypijanie co najmniej 1,5 l. płynów oraz dietę bogato resztkową. Taka dieta zwiększa masę stolca, przyśpiesza pasaż treści pokarmowej przez przewód pokarmowy i poprawia jego konsystencję (co jest niezwykle ważne), a tym samym ułatwia i przyśpiesza wydalanie stolca - objawy są mniejsze lub z czasem ustępują!